Önce şunu bilin: sigorta arıza değil, uyarıdır
Otomat sigorta, hattan geçen akım güvenli sınırı aştığında devreyi keser. Yani sigorta attığında sistem bozulmamıştır, tam tersine çalışmıştır. Sorun sigortada değil, sigortanın koruduğu hatta veya o hatta bağlı bir şeydedir.
Bu yüzden en tehlikeli alışkanlık, sık atan bir sigortayı daha yüksek amperliyle değiştirmektir. O zaman sigorta atmaz, ama kablo ısınmaya devam eder ve durduracak hiçbir şey kalmaz.
Sigorta atıyorsa sebebi bulunur. Sigorta büyütülmez.
Yedi sebep, en sıktan en seyreğe
1. Aşırı yük
Aynı hatta çok sayıda güçlü cihaz. Klasik senaryo: mutfakta su ısıtıcısı, tost makinesi ve bulaşık makinesi aynı anda. Belirtisi nettir, sigorta hep aynı anda atar ve cihazları azaltınca atmaz.
2. Kısa devre
Faz ve nötr kablosunun temas etmesi. Sigorta anında atar, kaldırdığınızda hemen tekrar atar. Bazen küçük bir patlama sesi veya kıvılcım da olur. Bu, kendinizle uğraşılacak arıza değildir.
3. Kaçak akım
Elektriğin olması gereken yoldan çıkıp toprağa kaçması. Bunu kaçak akım rölesi yakalar, normal sigorta değil. Nemli banyo, arızalı şofben, delinmiş kablo yalıtımı en sık sebeplerdir. Kaçak akım rölesi yazımızda ayrıntısı var.
4. Arızalı bir cihaz
Çoğu zaman suçlu tek bir cihazdır: yaşlı bir buzdolabı, su almış bir çamaşır makinesi, arızalı bir şarj adaptörü. Bulmanın yolu aşağıdaki kontrol listesinde.
5. Yaşlanmış otomat
Otomat sigortalar sonsuz ömürlü değildir. Yıllarca ısınıp soğuduktan sonra normalden düşük akımda atmaya başlarlar. Belirtisi: yük artmadığı halde giderek daha sık atmaya başlaması.
6. Gevşek bağlantı
Panoda veya buatta gevşemiş bir vida, direnç ve ısı yaratır. Bu genelde sigorta atmasından önce koku ve cızırtıyla kendini belli eder. Böyle bir belirti varsa beklemeden aramak gerekir.
7. Yanlış seçilmiş sigorta
Hattaki kablo kesitiyle otomatın amperi uyumsuzsa sigorta ya boşuna atar ya da hiç atmaz. İkincisi çok daha tehlikelidir.
Evde yapabileceğiniz kontrol, sırayla
Bu adımlar güvenlidir ve hiçbir alet gerektirmez. Yanık kokusu, duman veya cızırtı varsa hiçbirini yapmayın, ana şalteri indirip arayın.
- Hangi sigortanın attığını not edin. Etiketliyse hangi oda olduğunu yazın. Etiketli değilse bu, panonuzun yenilenmesi gerektiğinin ilk işaretidir.
- O hattaki tüm cihazları prizden çekin. Sadece kapatmak yetmez, fişini çekin.
- Sigortayı kaldırın. Kalkıyor ve durursa sorun cihazlardan birinde.
- Cihazları teker teker takın. Her birinden sonra bir iki dakika bekleyin. Sigorta hangisinde atarsa suçlu odur.
- Sigorta cihazsız da atıyorsa sorun hattın kendisindedir. Burada durun ve elektrikçi çağırın.
- Sigorta hiç kalkmıyorsa kısa devre var demektir. Zorlamayın.
Atan sigortayı bantla veya başka bir şeyle kalkık tutmaya çalışmak, evdeki tek koruma sistemini devre dışı bırakmaktır. Ayrıca sigortanın yerine daha yüksek amperli takmak da aynı kapıya çıkar.
Ne zaman elektrikçi çağırmalı
- Sigorta kalkmıyor veya kalkar kalkmaz tekrar atıyor.
- Panodan, prizden veya anahtardan koku, ses veya ısı geliyor.
- Aynı sigorta yük artmadığı halde giderek daha sık atıyor.
- Elektrik gidip geliyor veya lambalar yanıp sönüyor.
- Kaçak akım rölesi atıyor. Bu, aşırı yükten farklı ve daha ciddi bir uyarıdır.
Ankara'da bu belirtilerden biri varsa 7/24 acil servisimize ulaşabilirsiniz. Hedef varış 60 dakika, keşif ücretsiz.